Ortopedik Cerrahi Sonrası Evde Güvenli Yaşam Rehberi
Hasta ve Yakınları için
Bakımınız hastanede başlar, evde güvenle devam eder.
Bu rehber, ortopedik cerrahi sonrasında evine dönen hastalar ve onlara yardımcı olacak yakınları için hazırlanmıştır.
Bu rehber hakkında
Bu rehber kimler içindir?
Bu rehber, ortopedik cerrahi sonrasında evine dönen hastalar ve onlara yardımcı olacak yakınları için hazırlanmıştır. Amacı, evde bakımınızı daha güvenli sürdürmenize ve karşılaşabileceğiniz sorunlarda ne yapacağınızı bilmenize yardımcı olmaktır.
Bu rehberi nasıl kullanmalıyım?
Ameliyatınızın türüne ve sağlık durumunuza göre bakım ihtiyaçlarınız farklı olabilir. Bu rehber genel bilgiler içerir.
Önemli
Hekiminizin ve sağlık ekibinizin size özel önerileri her zaman önceliklidir. Pansuman ve kontrol tarihleriniz, hareket ve yük verme durumunuz ile size özel notlarınız Hasta Taburculuk Broşürü’nüzde yer alır.
1. Eve Gitmeden Önce
Eve gitmeye hazır olduğumu nasıl anlayabilirim?
Taburcu olmadan önce aşağıdaki konularda bilgi sahibi olmanız gerekir:
o Taburculuk özetiniz ve size verilen belgeler
o İlaçlarınızı nasıl kullanacağınız
o Pansumanınızı ve yaranızı nasıl koruyacağınız
o Ameliyat edilen kol veya bacağınıza ne kadar yük verebileceğiniz
o Hangi hareketleri ve egzersizleri yapabileceğiniz
o Kullanacağınız yardımcı cihaz
o Hangi belirtilerde hastanemizle iletişime geçeceğiniz
o Pansuman ve kontrol tarihleriniz
Anlamadığınız veya hatırlamadığınız bir konu varsa hastaneden ayrılmadan önce sağlık ekibinize yeniden sorunuz.
Eve nasıl döneceğimi önceden planlamalı mıyım?
Evet. Eve dönüşünüzün ameliyatınız ve hareket durumunuz açısından güvenli olması gerekir. Özel araçla yolculuk yapıp yapamayacağınızı, araca nasıl bineceğinizi ve tıbbi transport ya da uygun hasta ulaşımı gerekip gerekmediğini sağlık ekibinize sorunuz. Tıbbi transport gerektiğinde sağlık ekibimiz yardımcı olacaktır.
Eve giderken yanımda biri olmalı mı?
Hastanemiz, hasta güvenliği nedeniyle hastaların tek başına taburcu olarak hastanemizden ayrılması tavsiye etmemektedir. Eve giderken size eşlik edecek bir yakınınızın bulunması gerekir. Size eşlik edecek bir yakınınız yoksa, hastanemizden bir refakatçi evinize ulaşıncaya kadar size eşlik edecektir.
Evde bana yardımcı olacak biri gerekli mi?
Özellikle ilk günlerde hareket, yemek hazırlama, banyo, giyinme, ilaçların düzenlenmesi ve hastaneye ulaşım gibi konularda yardıma ihtiyacınız olabilir. Mümkünse size yardımcı olacak kişiyi taburculuktan önce belirleyiniz.
Eve gitmeden önce hangi malzemeleri hazırlamalıyım?
İhtiyacınız olan ilaçları, pansuman malzemelerini ve önerilen yürüteç, koltuk değneği, baston, askı veya diğer yardımcı cihazları önceden temin ediniz. Yardımcı cihazların boyunuza uygun olduğundan ve nasıl kullanıldığını bildiğinizden emin olunuz. Evde sık kullandığınız eşyaları kolay erişebileceğiniz yerlere alınız. Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 4 / 12
2. Evde İlk Günler
Eve geldiğimde ilk olarak ne yapmalıyım?
Öncelikle güvenli bir dinlenme alanına yerleşiniz. Hasta Taburculuk Broşürü’nüzdeki ilaç, pansuman, hareket ve kontrol bilgilerini yakınınızla birlikte gözden geçiriniz. Telefon, su, ilaç ve kişisel eşyalarınızı kolay ulaşabileceğiniz bir yere koyunuz.
İlk günlerde yalnız kalabilir miyim?
Bu durum ameliyatınıza ve hareket yeteneğinize bağlıdır. Denge sorununuz, baş dönmeniz veya yardımcı cihaz kullanma gereksiniminiz varsa yalnız kalmamanız daha güvenli olabilir. Size özel öneriyi sağlık ekibinizden alınız.
Kendimi iyi hissettiğimde normal işlerime dönebilir miyim?
Kendinizi iyi hissetmeniz ameliyat edilen bölgenin tamamen iyileştiği anlamına gelmez. Hekiminizin izin vermediği hareketleri yapmayınız, ağır kaldırmayınız ve hareket sınırlarınızı aşmayınız.
İlk günler için kısa hatırlatmalar
o İlaçlarınızı önerilen doz ve sürede kullanınız.
o Pansumanınızı temiz ve kuru tutunuz; size anlatılmadıkça açmayınız.
o Hareket ve yük verme konusunda hekiminizin önerilerine uyunuz.
o Düşmeye neden olabilecek kaygan halıları, kabloları ve geçişi engelleyen eşyaları kaldırınız.
o Gece geçiş alanlarını yeterince aydınlatınız.
o Kaymayan, ayağı kavrayan terlik veya ayakkabı kullanınız.
o Yürüteç, koltuk değneği, baston veya diğer yardımcı cihazları size gösterildiği şekilde kullanınız.
o Özellikle ilk günlerde ihtiyaç duyduğunuzda yakınınızdan destek alınız.
o Pansuman ve kontrol randevularınızı aksatmayınız.
3. İlaçlar ve Ağrı Yönetimi
İlaçlarımı nasıl kullanmalıyım?
İlaçlarınızı reçetenizde ve Hasta Taburculuk Broşürü’nüzde belirtildiği doz, saat ve süreye uygun kullanınız. İlaçların zamanını kendi kararınızla değiştirmeyiniz; tedavinizi erken bırakmayınız. Güncel ilaç listenizde ilacın adı, kullanım amacı, dozu, saati ve kullanım süresi açık olmalıdır. Beklenmeyen bir yan etki olduğunda iletişime geçiniz.
Evde daha önce kullandığım ilaçlara devam etmeli miyim?
Taburculuk sırasında size verilen güncel ilaç listesini esas alınız. Daha önce kullandığınız bir ilacın yeni listede bulunmaması veya iki farklı listede çelişkili bilgi olması hâlinde kendi kararınızla hareket etmeyiniz; hastanemizle iletişime geçiniz. Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 5 / 12
Bir dozu unutursam ne yapmalıyım?
Unuttuğunuz dozu telafi etmek için kendiliğinizden çift doz almayınız. İlacın özelliğine göre yapılması gereken değişebilir. Reçetenizdeki açıklamayı kontrol ediniz; emin değilseniz sağlık ekibimize danışınız.
Antibiyotiğimi kendimi iyi hissedince bırakabilir miyim?
Antibiyotiğinizi hekiminizin belirttiği doz ve süre boyunca kullanınız. Kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı kendi kararınızla kesmeyiniz.
Kan sulandırıcı ilaç kullanırken nelere dikkat etmeliyim?
İlacınızı önerilen saat ve dozda kullanınız. Olağan dışı kanama, geniş morarma, idrarda ve/veya dışkıda kan görmeniz hâlinde sağlık kuruluşuna başvurunuz. Başka bir ilaç veya bitkisel ürün kullanmadan önce hekiminize danışınız.
Alt ekstremite ameliyatından sonra pıhtı oluşumunu önlemek amacıyla kan sulandırıcı ilaç kullanmanız gerekebilir. İlacınızı hekiminizin belirlediği doz ve süre boyunca kullanınız. Bu koruyucu tedaviye rağmen göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes alma güçlüğü vb şikayetiniz olursa zaman geçirmeden 112 arayınız.
Ameliyat sonrasında ağrı olması normal midir?
Ameliyattan sonra bir miktar ağrı beklenebilir. Ağrının zaman içinde azalması ve verilen ilaçlarla kontrol edilebilmesi beklenir. Giderek artan, ilaçla azalmayan veya yeni başlayan şiddetli ağrı olağan kabul edilmemelidir.
Ağrı kesicimi yalnızca ağrım çok artınca mı almalıyım?
Ağrı kesicilerinizi hekiminizin önerdiği plana göre kullanınız. Ağrınızın çok şiddetlenmesini beklemek, kontrol altına alınmasını güçleştirebilir. Önerilen dozu aşmayınız ve kendi kararınızla başka ağrı kesiciler eklemeyiniz. Ağrınız kontrol altına alınamıyorsa hastanemizle iletişime geçiniz.Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 6 / 12
4. Yara, Pansuman, Alçı ve Atel Bakımı
Pansumanımı evde açmalı mıyım?
Size özellikle söylenmedikçe pansumanınızı açmayınız veya değiştirmeyiniz. Pansumanınızı temiz ve kuru tutunuz. Pansumanın ne zaman ve nerede değiştirileceği Hasta Taburculuk Broşürü’nüzde belirtilmelidir.
Pansumanım ıslanırsa veya kirlenirse ne yapmalıyım?
Islanan, kirlenen, yerinden çıkan veya kan ve akıntıyla belirgin biçimde kirlenen pansuman için hastanemizle iletişime geçiniz. Sağlık ekibiniz önermedikçe yaranın üzerine krem, pudra, kolonya veya başka bir ürün sürmeyiniz.
Yaramı ne zaman yıkayabilirim?
Bu süre yapılan ameliyata ve kullanılan pansumana göre değişir. Hekiminiz veya hemşireniz izin vermeden ameliyat bölgesini suyla temas ettirmeyiniz.
Alçı veya atelimi çıkarabilir miyim?
Çıkarılabilir olduğu özellikle belirtilmedikçe alçı veya atelinizi çıkarmayınız. İçine herhangi bir cisim sokmayınız ve ıslanmaktan koruyunuz.
Alçı veya atelin çok sıkı olduğunu nasıl anlarım?
Artan ağrı, parmaklarda belirgin şişlik, morarma veya solukluk, soğukluk, uyuşma, hareket güçlüğü ya da alçının aşırı baskı yapması durumunda hastanemizle iletişime geçiniz.
Şişliği azaltmak için ne yapabilirim?
Ameliyat edilen kol veya bacağı size gösterilen pozisyonda yüksekte tutmanız önerilebilir. Ancak pozisyon ve süre ameliyatın türüne göre değişir. Size gösterilmeyen bir uygulamayı kendi kendinize başlatmayınız.
5. Güvenli Hareket ve Yardımcı Cihazlar
Ameliyat edilen kol veya bacağımı kullanabilir miyim?
Bu sorunun yanıtı ameliyatınıza göre değişir. Tam yük verme, kısmi yük verme veya hiç yük vermeme gibi talimatlar olabilir. Kol ya da bacakta bazı eklemleri hareket ettirmeniz, bazılarını ise hareket ettirmemeniz gerekebilir. Fizyoterapistiniz ve/veya hekiminiz sizi bilgilendirecektir. Hasta Taburculuk Broşürü’nüzde yazan kişisel talimata uyunuz.
Yürüteç veya koltuk değneğini ne kadar süre kullanmalıyım?
Yardımcı cihazı hekiminiz veya fizyoterapistiniz bırakmanızı söyleyene kadar kullanınız. Kendinizi iyi hissetmeniz cihazı artık kullanmanız gerekmediği anlamına gelmeyebilir. Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 7 / 12
Yardımcı cihazımın güvenli olduğunu nasıl kontrol ederim?
Cihazı kullanmadan önce aşağıdakileri kontrol ediniz:
o Lastik uçları sağlam ve aşınmamış mı?
o Bağlantıları gevşek mi?
o Frenli cihazların frenleri çalışıyor mu?
o Cihaz boyunuza uygun ayarlanmış mı?
Ayağa kalkarken nelere dikkat etmeliyim?
Önce yatağın veya sandalyenin kenarında kısa sure (Yaklaşık 30 saniye) oturunuz. Baş dönmesi yoksa önerilen yardımcı cihazı ve gerektiğinde yakınınızın desteğini kullanarak yavaşça ayağa kalkınız. Hareketli mobilyalara veya kilitlenmemiş tekerlekli sandalyeye tutunmayınız.
Merdiven kullanabilir miyim?
Merdiven kullanımı ameliyatınıza ve hareket durumunuza göre değişir. Hastaneden ayrılmadan önce merdiven kullanımı size uygulamalı olarak gösterilmelidir. İlk günlerde mümkünse merdiven kullanımını azaltınız ve sağlam korkuluktan destek alınız.
Evde Merdiven Kullanımı
6. Düşmenin Önlenmesi ve Evin Hazırlanması
Evde düşme riskini nasıl azaltabilirim?
Yürüme alanlarını açık, kuru ve yeterince aydınlık tutunuz:
o Kayabilen küçük halı ve kilimleri kaldırınız veya sabitleyiniz.
o Elektrik kablolarını yürüme alanlarından uzaklaştırınız.
o Koridor, oda ve geçiş alanlarındaki dağınıklığı gideriniz.
o Islak ve kaygan zeminleri hemen kurulayınız.
o Gece yatak ile tuvalet arasındaki yolu aydınlatınız.
o Kaymayan ve ayağı kavrayan terlik veya ayakkabı kullanınız.
o Ani ayağa kalkmaktan kaçınınız; baş dönmeniz varsa destek alınız.
o İlk günlerde evcil hayvanların yürüme alanınıza girmemesine dikkat ediniz.
o Basamak ve eşikleri görünür hâle getiriniz.
o Yürürken telefon, eşya veya sıcak içecek taşımayınız.
Yatak odamı nasıl düzenlemeliyim?
Yatak çok alçak veya çok yüksek olmamalı; güvenli biçimde oturup kalkabilmelisiniz. Yatağa en az bir taraftan güvenli biçimde yaklaşılabilmelidir. Telefon, su, ilaç ve aydınlatma kolay ulaşılabilir yerde bulunmalı; gece lambası kullanılmalıdır. Yatak çevresinde kablo, sehpa ve kaygan halı olmamalıdır. Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 8 / 12
Banyo ve tuvalette hangi önlemleri almalıyım?
Kaymayan zemin düzenlemesi yapınız. Gerekiyorsa tutunma barı, duş sandalyesi veya yükseltilmiş klozet kullanınız. Sabun, havlu ve kişisel bakım malzemelerini uzanmanızı gerektirmeyecek yere koyunuz. Banyo kapısı gerektiğinde dışarıdan açılabilmelidir. İlk günlerde, özellikle denge sorununuz varsa banyoyu yalnız kullanmayınız.
Tutunma barı örnekleri Klozet destek barı örnekleri
Evde Tutunma Barları
Nasıl bir sandalye veya koltuk tercih etmeliyim?
Çok alçak, yumuşak ve içine gömülen koltuklardan kaçınınız. Dengeli, kolçaklı ve oturup kalkmanızı kolaylaştıran bir sandalye tercih ediniz. Ayağa kalkarken hareket edebilecek mobilyalara tutunmayınız. Sık kullanılan eşyaları bel ile omuz seviyesi arasında tutunuz.
Koridor önemli midir?
Koridor; yatak odası, salon ve diğer yaşam alanları arasında sık kullanılan bir geçiş yoludur. Düz, yeterince aydınlık ve engelsiz olması güvenli hareket etmeyi kolaylaştırır. Aynı zamanda sağlık ekibinizin önerdiği yürüme egzersizlerinin yapılabileceği uygun bir çalışma alanı sunabilir. Bu egzersizler, alt ekstremite ameliyatı sonrasında zayıflayan kasların yeniden güçlenmesine ve hareketliliğin artmasına yardımcı olur.
Alt ekstremite ameliyatı geçiren veya düşme riski bulunan yaşlı bireyleri düşme ve ikincil yaralanmalardan korumak amacıyla koridor duvarına, uygun yükseklikte ve sağlam biçimde Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 9 / 12
sabitlenmiş bir tutunma barı yaptırmanızı öneririz. Koridorda kaygan veya kıvrılmış halı, kablo, eşya ve geçişi daraltan mobilya bulundurmayınız.
Mutfakta nelere dikkat etmeliyim?
Günlük kullandığınız malzemeleri kolay erişilebilir raflara yerleştiriniz. Ağır tencere ve eşyaları yakınınızın taşımasını isteyiniz. Yürüteç veya koltuk değneği kullanırken sıcak sıvı taşımayınız. İlk günler için kolay hazırlanabilecek yemek ve içme suyu bulundurunuz.
Merdiven ve evin girişini nasıl hazırlamalıyım?
Merdivenlerde yeterli aydınlatma ve sağlam korkuluk bulunmalıdır. Basamaklarda kaygan örtü veya gevşek malzeme olmamalıdır. Mümkünse ilk günlerde merdiven kullanımını sınırlandırınız. Yatak, tuvalet ile temel yaşam alanlarını aynı katta düzenleyiniz. Eve girişte tekerlekli sandalye veya yürüteç kullanımına engel olabilecek basamakları önceden belirleyiniz.
Düşme riskini arttıran nedenler nelerdir?
Yüksek eşikler: Mümkünse basamak ve yüksek eşikleri kaldırınız. Kaldırılamıyorsa kolay fark edilecek hâle getiriniz.
Küçük halı ve kilimler: Kayabilen küçük halı ve kilimleri kaldırınız; kaldırılamıyorsa kaymaz altlıkla sabitleyiniz.
Elektrik kabloları: Yürüme yollarında ayağınıza takılabilecek kablo veya başka eşya bırakmayınız.
Islak zeminler: Islak zeminler kayma ve düşme riskini artırır. Islanan zemini hemen kurulayınız. Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 10 / 12
7. Günlük Yaşam
Banyo yapabilir miyim?
Banyo zamanı yaranızın, pansumanınızın ve ameliyatınızın türüne göre değişir. Sağlık ekibiniz izin vermeden ameliyat bölgesini ıslatmayınız. Dengeniz yeterli değilse duş sandalyesi ve yakın desteği kullanınız.
Nasıl yatmalı ve yataktan nasıl kalkmalıyım?
Size önerilen yatış pozisyonunu kullanınız. Yataktan kalkarken ani hareket etmeyiniz. Özellikle omurga, kalça ve alt ekstremite ameliyatlarında sağlık ekibinizin gösterdiği kalkma tekniğini uygulayınız.
Ne zaman araç kullanabilirim?
Hekiminiz izin vermeden araç kullanmayınız. Ağrı, hareket kısıtlılığı, alçı veya atel kullanımı ve bazı ilaçlar güvenli araç kullanmanızı engelleyebilir. Ameliyat sonrası reflekslerde ve kas gücünde azalma olabilir bu araç ve makine kullanımlarında sorun yaratabilir.
Ev işi yapabilir miyim?
Ağır kaldırma, itme, çekme, yüksek bir yere uzanma veya uzun süre ayakta kalma gerektiren işleri yapmayınız. Günlük faaliyetlere hekiminizin önerileri doğrultusunda aşamalı olarak dönünüz.
Egzersizleri ne kadar yapmalıyım?
Yalnızca size gösterilen egzersizleri, belirtilen tekrar ve sıklıkta yapınız. Daha fazla egzersizin iyileşmeyi mutlaka hızlandıracağını düşünmeyiniz. Ağrı veya şişlik belirgin biçimde artarsa egzersizi durdurup sağlık ekibinize danışınız.
8. Beslenme, Sıvı Alımı ve Bağırsak Düzeni
Özel bir diyet uygulamalı mıyım?
Hekiminiz farklı bir beslenme planı vermediyse düzenli ve dengeli besleniniz. Protein içeren besinler, sebze ve meyveler iyileşme döneminde önemlidir. Diyabet, böbrek, kalp veya başka bir hastalığınız varsa size özel beslenme önerilerine uyunuz.
Ne kadar su içmeliyim?
Hekiminiz sıvı kısıtlaması önermediyse gün boyunca yeterli sıvı almaya özen gösteriniz. Bulantınız varsa küçük miktarlarda ve sık aralıklarla sıvı almayı deneyebilirsiniz.
Kabızlık gelişebilir mi?
Hareketsizlik, beslenme değişikliği ve bazı ağrı kesiciler kabızlığa yol açabilir. Yeterli sıvı alınız, size izin verilen ölçüde hareket ediniz ve lifli besinler tüketiniz. Uzayan veya şiddetli karın ağrısının eşlik ettiği kabızlıkta sağlık kuruluşuna başvurunuz. Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 11 / 12
9. Hangi Durumlarda Yardım Almalıyım?
Hastanemizle iletişime geçiniz
Aşağıdaki belirtilerden biri gelişirse beklemeden hastanemizle iletişime geçiniz:
o Giderek artan veya ilaçla azalmayan ağrı
o Ateş, artan kızarıklık, şişlik veya kötü kokulu akıntı
o Pansumanda belirgin ya da devam eden kanama
o El veya ayakta renk değişikliği, soğukluk ya da belirgin uyuşma
o Alçı veya atel de aşırı sıkışma, gevşeme ya da ıslanma
o Yeni gelişen belirgin hareket veya duyu kaybı
o Bacakta tek taraflı belirgin şişlik, ağrı veya hassasiyet
o Düşme veya ameliyat edilen bölgenin yeniden yaralanması
o İlaçlara bağlı olduğunu düşündüğünüz beklenmeyen bir sorun
Acil yardım isteyiniz
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya bilinç değişikliği, durmayan şiddetli kanama ya da ani gelişen ciddi bir sağlık sorunu varsa 112’yi arayınız.
10. Pansuman, Kontrol ve Kurumla İletişim
Pansuman ve kontrol tarihlerimi nereden öğrenebilirim?
Size özel pansuman ve kontrol tarihleri Hasta Taburculuk Broşürü’nüzde yer alır. Broşürünüzü pansuman ve kontrol ziyaretlerinize gelirken yanınızda getiriniz.
Kontrol randevuma gelemeyeceksem ne yapmalıyım?
Randevu tarihinizden önce hastanemizle iletişime geçerek yeni bir tarih planlayınız. Kontrolü kendi kararınızla iptal etmeyiniz veya uzun süre ertelemeyiniz.
Bir sorun yaşadığımda kiminle görüşmeliyim?
Taburculuk sonrasında sağlık durumunuzla ilgili bir sorun yaşarsanız veya merak ettiğiniz bir konu olursa bilgi ve randevu için hastanemizle iletişime geçebilirsiniz.
Kİ.YD.06/ YT:18.08.2026/ RN:00/RT:00/ Sayfa 12 / 12